تجلّی
تجلّی به آشکارشدن الهی اشاره دارد، اما مقصود صرفاً دیدنی‌شدن چیزی نیست. یک موضع ممکن است دربارهٔ ظهور صورت‌های مخلوق باشد و موضعی دیگر دربارهٔ دگرگونی آگاهیِ دریافت‌کننده. این کاربردها را باید از یکدیگر جدا کرد.
خواندن مدخل ↗محیی‌الدین ابن عربی · دانشنامه مفاهیم اکبری
دانشنامه مفاهیم اکبری
۳۲ مدخل پیوسته درباره اصطلاحات عربی، شرح‌های زمینه‌مند و پیوند با المعجم الصوفی و کتابخانه فتوحات.
32 × 8 ↗
وجود و تجلّی
8وجود
وجود در بحث‌های ابن عربی دربارهٔ خدا، جهان و شناخت حضور دارد. برگرداندن آن به یک مقولهٔ واحد متافیزیکیِ جدید ممکن است تفاوت میان آنچه در نهایت واقعی است و آنچه در صورت‌های نسبی پدیدار می‌شود را بپوشاند.
خواندن مدخل ↗اعیان ثابته
اعیان ثابته به حقایق متعیّنِ ممکنات از حیث حضورشان در علم الهی اشاره دارد، نه به مجموعه‌ای از اشیای ازلی که مستقل از یکدیگر وجود دارند. نسبت آن‌ها با ظهور خارجی دقیقاً همان مسئله‌ای است که باید بررسی شود.
خواندن مدخل ↗ثبوت
ثبوت می‌تواند تعیّنِ یک ممکن در علم الهی را بیان کند، بی‌آنکه وجود محسوس آن را اثبات کند.
خواندن مدخل ↗عدم
عدم می‌تواند نبودِ ظهور خارجی، وضعیت ممکن یا حکمی نسبی را بیان کند؛ همهٔ کاربردهای آن به معنای نیستی مطلق نیست.
خواندن مدخل ↗آفرینش نو
خلق جدید توجه را به نو شدن عالم و یکسان نبودن حالت‌های پیاپی معطوف می‌کند.
خواندن مدخل ↗نَفَس رحمانی
نَفَس رحمانی تمثیلی میان نَفَس، سخن و ظهور صورت‌های مخلوق می‌سازد. این تصویر به مابعدالطبیعه و تفسیر مربوط است، نه به یک فرضیهٔ فیزیولوژیک.
خواندن مدخل ↗عماء
عماء، ابر، در بحث قابلیت و نخستین ظهور صورت‌ها به تصویری اصطلاحی تبدیل می‌شود.
خواندن مدخل ↗برزخ و جهان
6برزخ
برزخ می‌تواند مرزی باشد که دو سوی خود را هم جدا می‌کند و هم به یکدیگر پیوند می‌دهد؛ همچنین می‌تواند به وضعی اخروی یا عالمی میانی و خیالی اشاره کند. بنابراین تحمیل یک معنای محدود بر همهٔ کاربردهای آن، خطایی روشی است.
خواندن مدخل ↗خیال
خیال صرفاً داستان‌پردازی یا خطا نیست. این واژه در توصیف صورت‌ها، ادراک و میانجی‌گری میان معنای معقول و نمود محسوس، کاربردهای اصطلاحی دارد.
خواندن مدخل ↗عالم مثال
«عالم مثال» در توضیحات متأخر برای صورت‌های میان معقول محض و محسوس به کار می‌رود.
خواندن مدخل ↗اسماء الهی
اسماء الهی به دعا، تفسیر و روابط میان صفات الهی و جهان شکل می‌دهند. کارکرد آن‌ها به فهرست ثابتی از واژه‌ها، جدا از گوینده و موقعیت متن، فروکاستنی نیست.
خواندن مدخل ↗حروف و کلمات
حروف و کلمات می‌توانند نشانه‌های وحیانی و تصویرهای اصطلاحیِ سخن، علم و ظهور باشند.
خواندن مدخل ↗اصل جوهر فرد
بحث جوهر فرد به تمایزهای مابعدالطبیعی و کیهان‌شناختی مربوط است. «اتم» در کلام مستقیماً با ذرهٔ فیزیک امروز برابر نیست.
خواندن مدخل ↗انسان و نبوت
5انسان کامل
انسان کامل، جایگاهی جامع در الهیات و مابعدالطبیعه دارد و صرفاً فردی بسیار بااستعداد یا کامیاب در اخلاق نیست. این مفهوم به نسبت‌های تمامیت، نمایندگی و قابلیت پذیرشِ انسانی مربوط می‌شود.
خواندن مدخل ↗حقیقت محمدیه
حقیقت محمدیه به گفتاری اصطلاحی تعلق دارد که نبوت، تجلی و جامعیت را به هم پیوند می‌دهد. باید آن را از گفته‌های تاریخی دربارهٔ زندگی زمینی پیامبر متمایز کرد.
خواندن مدخل ↗خلافت
خلافت مفهومی تفسیری دربارهٔ انسان، علم و مسئولیت است و کاربرد الهیاتی آن با هر نهاد سیاسی هم‌نام یکی نیست.
خواندن مدخل ↗قلب
قلب می‌تواند به کانون درونی پذیرش و تشخیص اشاره کند، نه صرفاً به اندام جسمانی قلب. پیوندهای فعلی واژه با دگرگونی و برگشتن به توضیح کاربرد آن در بیان شناخت کمک می‌کند.
خواندن مدخل ↗ولایت
ولایت دامنه‌ای از نزدیکی، قرب معنوی و گونه‌های سرپرستی را در بر می‌گیرد. ادعاهای مربوط به مرتبه در واژگانی دینی بیان می‌شوند که نباید خودبه‌خود به واقعیت جامعه‌شناختی تبدیل شوند.
خواندن مدخل ↗معرفت و تأویل
5معرفت
معرفت از شناخت به معنای بازشناسی و دریافت مستقیم سخن می‌گوید. این اصطلاح به معنای رد کلی مطالعه یا استدلال نیست؛ منبع غالباً گونه‌های شناخت و شرایط آن‌ها را تفکیک می‌کند.
خواندن مدخل ↗کشف
کشف نامِ برداشته شدن پرده‌ای در فهم یا تجربه است.
خواندن مدخل ↗ذوق
ذوق، در اصل چشیدن، بی‌واسطگی تجربه را در برابر دانشی صرفاً توصیفی نشان می‌دهد.
خواندن مدخل ↗اشاره
اشاره شیوه‌ای از دلالت غیرمستقیم است که همیشه به گزاره‌ای صریح فروکاستنی نیست.
خواندن مدخل ↗ادب
ادب رفتار سنجیده، حقوق رابطه‌ها و توجه به موقعیت را دربرمی‌گیرد و از آداب معاشرت فراتر می‌رود.
خواندن مدخل ↗سلوک و ولایت
8مقام
مقام جایگاه یا تحقق پایدار در آموزش معنوی است؛ فهرست و ترتیب مقام‌ها نزد همهٔ نویسندگان یکسان نیست.
خواندن مدخل ↗حال
حال می‌تواند وضعیت معنوی را بیان کند که غالباً در برابر مقامی پایدارتر قرار می‌گیرد.
خواندن مدخل ↗فنا
فنا اغلب وصف محوشدن خود یا فروکش‌کردن خوداثبات‌گری در آگاهی است. این تعبیر ادعای لفظیِ نابودی بدن یا لغو تکالیف اخلاقی نیست.
خواندن مدخل ↗بقا
بقا در بسیاری از تقسیم‌بندی‌های معنوی، ماندن یا استمرار را در برابر فنا توصیف می‌کند. نباید آن را با نامیرایی زیستی اشتباه گرفت.
خواندن مدخل ↗محبت
محبت در عشق عبادی، زبان شعر و توضیح مابعدالطبیعیِ ظهور به کار می‌رود.
خواندن مدخل ↗قطب
قطب بخشی از توصیف سلسله‌مراتب معنوی در سنت است.
خواندن مدخل ↗ابدال
ابدال چند معنا دارد: کسانی که صفات نکوهیده‌شان دگرگون شده، یا گروه‌هایی معیّن در سلسله‌مراتبِ روایت‌شده.
خواندن مدخل ↗بحث وحدت وجود
«وحدت وجود» در تاریخ دریافت آثار ابن عربی به عنوانی اثرگذار تبدیل شد.
خواندن مدخل ↗32 مدخل