تصویر و معنا
مقاله با رؤیای پروانهٔ چوانگتزو به عنوان تمثیل آغاز میشود: جهان آشنای شعر عاشقانه اصل است یا خودِ این جهان تصویرِ معنایی روحانی خوانده میشود؟ حاج یوسف این پرسش را در شعر ابن عربی و شرح ترجمان بررسی میکند. قیاس، مسئلهای تفسیری میگشاید و رابطهای تاریخی میان دو نویسنده را ثابت نمیکند.
شعر همچون نظم
مقاله از اصطلاحات عروض عربی استفاده میکند و سخن موزون را تصویری از نظم وجود میخواند. این تشبیهی ادبی و مابعدالطبیعی است، نه تاریخ پیدایش زبان بشر. منبع چند مجموعهٔ شعر و رؤیاهای منسوب به شاعر را یاد میکند. شعر و شرح باید کنار هم خوانده شوند، بیآنکه صدا، تصویر و حرکت شعر کاملاً به توضیح مفهومی فروکاسته شود.
